Pediatrik Sepsis ve Septik Şokta Başvuru Sırasındaki Eritrosit Dağılım Genişliği ve Ortalama Trombosit Hacminin Prognostik Değeri: CRP, Prokalsitonin, Laktat, PRISM IV ve pSOFA ile Karşılaştırma

Ferhat SARI; Gökhan CEYLAN; Özlem SARAÇ; Gülhan ATAKUL; Ekin SOYDAN; Hasan AĞIN

doi:10.14235/bas.galenos.2026.67934

ÖZ

Amaç

Bu çalışmada sepsis ve septik şok tanısı ile çocuk yoğun bakımda izlenen çocuk hastalarda eritrosit dağılım genişliği (RDW) ve ortalama trombosit hacmi (MPV) düzeylerinin hastalık şiddeti ile ilişkisini değerlendirmek, bu biyobelirteçlerin prokalsitonin, C-reaktif protein (CRP), laktat, PRISM ve pSOFA skorları ile korelasyonunu incelemek ve tanısal performanslarını değerlendirmeyi amaçladık.

Yöntemler

Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya çocuk yoğun bakım ünitesinde sepsis veya septik şok tanısı ile izlenen, 1 ay-18 yaş arası toplam 243 hasta dahil edildi. Hastaların başvuru anındaki RDW, MPV, prokalsitonin, CRP ve laktat değerleri ile PRISM ve pSOFA skorları kaydedildi. Gruplar arası karşılaştırmalar non-parametrik testler ile yapıldı. Biyobelirteçlerin 28 günlük mortaliteyi öngörmedeki performansı alıcı işletim karakteristiği analizi ile değerlendirildi ve yaşa göre alt grup analizleri yapıldı.

Bulgular

Septik şok grubunda RDW, CRP, MPV, prokalsitonin ve laktat düzeyleri sepsis grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,001). Tüm biyobelirteçler PRISM ve pSOFA skorları ile pozitif korelasyon gösterdi (en güçlüsü prokalsitonin-pSOFA, r=0,87). Yirmi sekiz günlük mortaliteyi öngörmede laktat [eğri altında kalan alan (AUC): 0,99] ve CRP (AUC: 0,98) en yüksek ayırt edici güce sahipti; bunu pSOFA (0,89), prokalsitonin (0,87) ve RDW (0,85) izledi; MPV (0,73) en düşük performansı gösterdi. RDW, CRP ve MPV’nin kombine modeli ayırt edici gücü artırdı (AUC: 0,99). <12 ay grubunda CRP’nin, ≥12 ay grubunda ise RDW ve MPV’nin görece daha güçlü performans gösterdiği saptandı.

Sonuç

RDW, CRP, MPV, prokalsitonin ve laktat pediatrik sepsis ve septik şokta hastalık şiddeti ve mortalite ile ilişkili, kolay erişilebilir ve düşük maliyetli biyobelirteçler olarak kullanılabilir. CRP ve laktatın tek başına güçlü prognostik belirteçler olduğu, RDW’nin ise MPV’ye kıyasla daha tutarlı bir prognostik belirteç olduğu görülmektedir; bu parametrelerin birlikte ve yaşa özgü kestirim değerleriyle kullanımı, erken risk sınıflamasında klinik olarak yararlı olabilir.

Anahtar Kelimeler:

Pediatrik sepsis, RDW, PRISM IV, pSOFA

Kaynaklar

Recher M, Leteurtre S, Canon V, Baudelet JB, Lockhart M, Hubert H. Severity of illness and organ dysfunction scoring systems in pediatric critical care: the impacts on clinician’s practices and the future. Front Pediatr. 2022;10:1054452.

CrossRef PubMed Google Scholar

Arı HF, Reşitoğlu S, Tuncel MA, Şerbetçi MC. Comparison between mortality scoring systems in pediatric intensive care unit reliability and effectiveness. Pam Med J. 2024;17:664-73.

Ala-Selek S, Akalın H, Azap A, Kurt-Azap Ö, Demirkıran O, Doğan D, et al. [Use of procalcitonin and C-reactive protein in the diagnosis and treatment of infectious diseases: National Consensus Report]. Klimik Derg. 2025;38:62-96. Turkish.

Aker Karagöz Y, Şahin İ, Karagöz F, Şit D. Evaluation of relationship between uric acid and CRP, RDW, and MPV as cardiovascular risk factors in patients with hypertension. Bezmialem Science. 2017;5:16-21.

Mishra N, Rana A, Kumar P, Gupta R, Kumar M. Complete blood count (CBC) parameters as a cost-effective tool for early diagnosis of pediatric sepsis: a retrospective cross-sectional study. Cureus. 2025;17:e89661.

CrossRef

Weiss SL, Peters MJ, Oczkowski SJW, Belley-Cote E, Buysse C, Choong KLM, et al. Surviving sepsis campaign ınternational guidelines for the management of sepsis and septic shock in children 2026. Intensive Care Med. 2026;52:937-83.

Usluer E, Anıl AB, Anıl M, Kamit F, Altuğ Ü, Özçifçi G, et al. Clinical outcomes and mortality predictors in patients hospitalized in the pediatric intensive care unit due to sepsis. J Dr Behcet Uz Child Hosp. 2025;15:111-20.

CrossRef

Tyagi N, Gawhale S, Patil MG, Tambolkar S, Salunkhe S, Mane SV. Comparative analysis of C-reactive protein and procalcitonin as biomarkers for prognostic assessment in pediatric sepsis. Cureus. 2024;16:e65427.

CrossRef PubMed Google Scholar

Wong HR. Pediatric sepsis biomarkers for prognostic and predictive enrichment. Pediatr Res. 2022;91:283-8.

CrossRef PubMed Google Scholar

Menon K, Schlapbach LJ, Akech S, Argent A, Biban P, Carrol ED, et al.; Pediatric Sepsis Definition Taskforce of the Society of Critical Care Medicine. Criteria for pediatric sepsis-a systematic review and meta-analysis by the pediatric sepsis definition taskforce. Crit Care Med. 2022;50:21-36.

Lucas G, Bartolf A, Kroll N, De Thabrew AU, Murtaza Z, Kumar S, et al. Procalcitonin (PCT) level in the emergency department identifies a high-risk cohort for all patients treated for possible sepsis. EJIFCC. 2021;32:20-6.

Wang F, Pan W, Pan S, Ge J, Wang S, Chen M. Red cell distribution width as a novel predictor of mortality in ICU patients. Ann Med. 2011;43:40-6.

Aygün F. The redd cell distrubition width can be associated with sepsis in patients older than two-year-old. Kocatepe Med J. 2020;21:35-42.

Yu Y, Hu X, Shen Y. Red blood cell distribution width as a predictor of mortality in critically ill pediatric patients: a systematic review and meta-analysis. Front Pediatr. 2025;13:1646179.

CrossRef PubMed Google Scholar

Sunkonkit K, Chai-Adisaksopha C, Natesirinilkul R, Phinyo P, Trongtrakul K. Admission red blood cell distribution width and mean platelet volume as predictors of mortality in the pediatric intensive care unit: a five-year single-center retrospective study. J Clin Med. 2025;14:3839.

CrossRef PubMed Google Scholar

Diyeke E. Does C-reactive protein, mean platelet volume and red cell distribution width predict ventilator-associated events in mechanically ventilated patients? J Immunol Clin Microbiol. 2020;5:73-81.

Yeşildağ M, Özkan Bakdık B, Balasar B, Eroğlu E. Evaluation of the relationship between biomarkers and disease severity in patients with community-acquired pneumonia. Eur J Ther. 2024;30:354-61.

Zhang YL, Yuan G, Xiao YY, Li XJ. Prognostic value of combined RDW, NLR, PLR, and mpv detection in patients with acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease: a single-center retrospective cohort study. BMC Pulm Med. 2026;26:158.

CrossRef PubMed Google Scholar