Diyaliz Bakımında Hasta Bildirimli Sonuç Ölçütlerinin Önemi: Türkiye’deki Böbrek Sağlığı Hizmet Sunucularının Görüşleri
PDF
Atıf
Paylaş
Talep
Özgün Araştırma
CİLT: 14 SAYI: 1
P: 63 - 68
Ocak 2026

Diyaliz Bakımında Hasta Bildirimli Sonuç Ölçütlerinin Önemi: Türkiye’deki Böbrek Sağlığı Hizmet Sunucularının Görüşleri

Bezmialem Science 2026;14(1):63-68
Bilgi mevcut değil.
Bilgi mevcut değil
Alındığı Tarih: 25.10.2024
Kabul Tarihi: 29.08.2025
Online Tarih: 27.01.2026
Yayın Tarihi: 27.01.2026
PDF
Atıf
Paylaş
Talep

ÖZ

Amaç

Hasta bildirimli sonuç ölçütleri (PROM), hastaların sağlık durumlarını izlemek ve tedavilerini kişiselleştirmek için önemli araçlardır. PROM’ların klinik uygulamada etkin kullanımı, hasta katılımını artırarak tedavi sonuçlarını iyileştirebilir. PROM’lar konusunda hem klinisyenlerin hem de hastaların eğitimi ve düzenli izleme yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, böbrek sağlığı hizmet sunucuları (BSHS) için PROM’ların önemini araştırmayı amaçlamaktadır.

Yöntemler

BSHS’lerin diyaliz modaliteleri ve PROM’lara yönelik tutumlarını değerlendirmek amacıyla bir çevrim içi anket hazırlandı. Anket, 25 Mart-15 Haziran 2023 tarihleri arasında Türkiye genelinde dağıtıldı. Veriler Shapiro-Wilk testi ve Pearson'ın ki-kare testi ile analiz edildi.

Bulgular

Ankete 102 doktor ve 42 hemşire (82 kadın, 62 erkek, ortalama yaş 45±8,6 yıl) katıldı. Katılımcıların %57,7’si, merkezdeki diyaliz hastaları arasındaki etkileşimin, hastaların hastalıklarını yönetmelerine önemli ölçüde katkı sağladığını düşündü. Ayrıca, %66’sı hastaların haftada üç kez kliniğe gelmeyi külfetli bulduğunu belirtti. Katılımcıların %75,1’i ise hastalara zaman esnekliği sunduğu için ev diyalizini düşünmelerini önerdi. BSHS’lerin %70,1’i periton diyalizinin, %79,8’i ise ev hemodiyalizinin, merkezdeki hemodiyalize kıyasla hastalar için daha iyi bir yaşam kalitesi sunduğuna inanıyordu. Diyaliz modalitelerine yönelik eğitimde en çok tercih edilen yöntem eğitim videolarıydı (%58,3); bunu uygulamalı sürekli eğitim (%48,2) ve diyaliz rotasyonları (%41,7) izledi.

Sonuç

PROM’ların klinik uygulamaya entegrasyonu ve bunların eyleme geçirilebilir müdahalelerle ilişkilendirilmesi, hastaların refahını ve sağlık sonuçlarını iyileştirebilir. BSHS’lerin PROM’lar konusunda eğitilmesi ve klinisyenlerin PROM’ları tutarlı bir şekilde kullanmaya teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler:
Diyaliz modaliteleri, böbrek sağlığı hizmet sunucuları, PROMs

Kaynaklar

1
Jha V, Garcia-Garcia G, Iseki K, Li Z, Naicker S, Plattner B, et al. Chronic kidney disease: global dimension and perspectives. Lancet. 2013;382:260-72.
2
Levey AS, Coresh J. Chronic kidney disease. Lancet. 2012;379:165-80.
3
Weiner DE. Public health consequences of chronic kidney disease. Clin Pharmacol Ther. 2009;86:566-9.
4
Ju A, Unruh ML, Davison SN, Dapueto J, Dew MA, Fluck R, et al. Patient-reported outcome measures for fatigue in patients on hemodialysis: a systematic review. Am J Kidney Dis. 2018;71:327-43.
5
Black N. Patient reported outcome measures could help transform healthcare. BMJ. 2013;346:f167.
6
Finkelstein FO, Finkelstein SH. Depression in chronic dialysis patients: assessment and treatment. Nephrol Dial Transplant. 2000;15:1911-3.
7
Brett J, Staniszewska S, Mockford C, Herron-Marx S, Hughes J, Tysall C, et al. Mapping the impact of patient and public involvement on health and social care research: a systematic review. Health Expect. 2014;17:637-50.
8
Velardo C, Shah SA, Gibson O, Clifford G, Heneghan C, Rutter H, et al.; EDGE COPD Team. Digital health system for personalised COPD long-term management. BMC Med Inform Decis Mak. 2017;17:19.
9
Nair D, Wilson FP. Patient-reported outcome measures for adults with kidney disease: current measures, ongoing initiatives, and future opportunities for incorporation into patient-centered kidney care. Am J Kidney Dis. 2019;74:791-802.
10
Stevens PE, Levin A; Kidney Disease: Improving Global Outcomes Chronic Kidney Disease Guideline Development Work Group Members. Evaluation and management of chronic kidney disease: synopsis of the kidney disease: improving global outcomes 2012 clinical practice guideline. Ann Intern Med. 2013;158:825-30.
11
Tong A, Oberbauer R, Bellini MI, Budde K, Caskey FJ, Dobbels F, et al. Patient-reported outcomes as endpoints in clinical trials of kidney transplantation interventions. Transpl Int. 2022;35:10134.
12
Ho YF, Chen YC, Li IC. A qualitative study on shared decision-making of patients with chronic kidney disease. Nurs Open. 2021;8:3430-40.
13
Dahm MR, Raine SE, Slade D, Chien LJ, Kennard A, Walters G, et al. Shared decision making in chronic kidney disease: a qualitative study of the impact of communication practices on treatment decisions for older patients. BMC Nephrol. 2023;24:383.
14
Love S, Harrison TG, Fox DE, Donald M, Verdin N, Hemmelgarn BR, et al. Healthcare provider perspectives on integrating peer support in non-dialysis-dependent chronic kidney disease care: a mixed methods study. BMC Nephrol. 2022;23:152.
15
Taylor F, Gutteridge R, Willis C. Peer support for CKD patients and carers: overcoming barriers and facilitating access. Health Expect. 2016;19:617-30.
16
Finderup J, Lomborg K, Jensen JD, Stacey D. Choice of dialysis modality: patients’ experiences and quality of decision after shared decision-making. BMC Nephrol. 2020;21:330.
17
Turkish Society of Nephrology. Results of the Home Hemodialysis Program in Türkiye. Dec 7, 2023. Available from: URL: https://nefroloji.org.tr/tr/icerik/genel-5/7-aralik-2023-persembe-789
18
Chan DT, Faratro R, Chan CT. The impact of simulation-based teaching on home hemodialysis patient training. Clin Kidney J. 2015;8:594-8.
19
Maisons V, Lanot A, Luque Y, Sautenet B, Esteve E, Guillouet E, et al. Simulation-based learning in nephrology. Clin Kidney J. 2024;17:sfae059.
20
Dorough A, Forfang D, Mold JW, Kshirsagar AV, DeWalt DA, Flythe JE. A person-centered interdisciplinary plan-of-care program for dialysis: implementation and preliminary testing. Kidney Med. 2021;3:193-205.e1